Leerlingen in deze klassen gingen zelf aan de slag met inclusief onderwijs
Wat als leerlingen zélf oplossingen bedenken voor situaties waarin niet iedereen goed kan leren of zich niet onderdeel voelt van de groep? Misschien weten leerlingen juist heel goed wat zij en hun klasgenoten nodig hebben? Drie verschillende klassen van basisscholen in Amsterdam onderzochten deze vragen met behulp van het ‘Co-creatie lespakket’ uit de inclusieve instapkit. Samen met Garage2020 werden de lessen voorbereid en aangepast aan hun niveau en behoeften. In vier lessen gingen de leerlingen aan de slag met het thema verkennen, ideeën bedenken, prototypes bouwen en testen en reflecteren.
“Ik vind het gewoon leuk dat we als kinderen ook zelf een mening mogen geven.”
– deelnemende leerling
De ideeën: rustplannen, emotieboxen en sterrenhoekjes
De leerlingen bedachten uiteenlopende ideeën om hun klas inclusiever te maken. Zo ontwierpen zij manieren om lessen leuker en afwisselender te maken (en daardoor de aandacht er beter bij te houden), bijvoorbeeld met spellen, Kahoots en een escaperoom, en kwamen zij met oplossingen om op een eigen manier te kunnen leren, zoals aangepaste werkplekken en extra ondersteuning. Daarnaast ontwikkelden zij ideeën om beter tot rust te komen, bijvoorbeeld via een privé ontprikkelplek (de ‘sterrenhoek’), een rustplek buiten op het schoolplein, en een persoonlijk rustplan (met een thermometer en 10 stappen om rustig te worden). Ook bedachten leerlingen hulpmiddelen om emoties, ideeën en complimenten gemakkelijker met elkaar en met de leerkracht te delen (zoals de ‘emotiebox’ en de ‘complimentendoos’), om zo een positievere sfeer in de klas te brengen.
De impact: échte oplossingen, direct uitgevoerd in de klas
Hogeschool Windesheim – Lectoraat Jeugd heeft Co-creatie in de klas bij deze drie klassen in de praktijk geëvalueerd. Het hele evaluatieverslag kun je terugvinden in de downloads onderaan deze pagina.
Het toepassen van het co-creatie lespakket heeft een positieve impact gehad op verschillende niveaus. Voor leerlingen vergroot het de betrokkenheid, het eigenaarschap en het begrip van inclusief onderwijs, doordat zij actief meedenken over oplossingen voor hun eigen leeromgeving en ervaren dat hun ideeën daadwerkelijk worden gehoord en uitgevoerd. Zij leren dat iedereen op een eigen manier kan leren, krijgen meer begrip voor elkaars behoeften en geven aan dat de klas hierdoor inclusiever en prettiger aanvoelt.
“Ik vond het leuk dat het echt was, dat het niet was om te oefenen.”
– deelnemende leerling
Voor leerkrachten biedt het lespakket een vernieuwende manier om leerlingen inspraak te geven en stimuleert het een meer open, flexibele en reflectieve houding in de klas. Het enthousiasme van leerlingen en de concrete ideeën die zij aandragen, verrassen de leerkrachten en motiveren hen om hun onderwijs verder aan te passen en inclusiviteit ook buiten de lessen bespreekbaar te maken.
“Ze kwamen zelf met hele mooie ideeën die we zelf hier op school direct kunnen toepassen.”
– deelnemende leerkracht
